Deprem Çantası Nasıl Hazırlanır? Kontrol Listesi ve Unutulan Ayrıntılar

Türkiye, önemli fay hatları üzerinde bulunan ve deprem riskiyle yaşayan bir ülke. Depremi önceden bilmek mümkün değil; ama hazırlıklı olmak, deprem sonrasındaki ilk saatleri ve günleri çok daha güvenli ve düzenli geçirmemizi sağlayabilir. Bu hazırlığın en somut parçalarından biri de deprem çantası, diğer adıyla afet ve acil durum çantasıdır. Bu rehberde deprem çantasına neler konulması gerektiğini, çantanın nerede saklanacağını ve sık unutulan ayrıntıları bir kontrol listesi halinde anlatıyoruz.

Deprem çantası ne işe yarar?

Büyük bir afetten sonra elektrik, su, doğalgaz ve iletişim hizmetleri bir süre kesintiye uğrayabilir; yardımın ulaşması zaman alabilir. Deprem çantası, bu süre boyunca temel ihtiyaçlarınızı karşılamanız için gereken malzemeleri tek bir yerde, hızlıca alınabilecek şekilde toplar. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) başta olmak üzere pek çok kurum, çantanın afetten sonraki ilk 72 saatlik ihtiyacı karşılayacak şekilde hazırlanmasını önerir.

Her aile bireyinin ihtiyaçları farklı olduğu için hazır satılan çantalar bir başlangıç olabilir, ancak içeriğini kendi ihtiyaçlarınıza göre tamamlamanız gerekir.

Hasarlı Kargo Geldiğinde Ne Yapılır? Tutanak, İade ve Tüketici Hakları

×

Çanta seçimi

• Sırt çantası tercih edin; ellerinizin serbest kalması önemlidir.
• Su geçirmez ya da suya dayanıklı bir çanta seçin.
• Çantanın kolayca taşıyabileceğiniz ağırlıkta olmasına dikkat edin. Çok ağır bir çanta, acil durumda yük haline gelebilir.
• Kalabalık bir aileyseniz tek büyük çanta yerine, taşıyabilen her yetişkin için ayrı bir çanta hazırlayın.

Kontrol listesi: Temel malzemeler

Su ve yiyecek

• İçme suyu: Küçük şişelerde, kişi başına birkaç günü karşılayacak miktarda. Taşıması zor olacağı için evde ayrıca daha fazla su depolamayı da düşünün.
• Uzun ömürlü yiyecekler: Pişirme gerektirmeyen, kolay açılan ürünler: kuruyemiş, kuru meyve, bisküvi, kraker, konserve (kolay açılan kapaklı olanlar), enerji barları.
• Konserve açacağı: Kapağı açılır tipte olmayan konserveler için.

Işık, iletişim ve enerji

• El feneri ve yedek piller: Mümkünse kafa lambası; elleriniz serbest kalır.
• Pilli ya da kurmalı radyo: Elektrik ve internet kesildiğinde resmî duyuruları takip etmek için.
• Düdük: Enkaz altında kalma ya da yardım çağırma durumunda sesinizi duyurmanın, bağırmaktan çok daha az yorucu bir yolu.
• Dolu bir powerbank ve şarj kablosu: Powerbank’in doluluğunu düzenli olarak kontrol edin.

İlk yardım ve sağlık

• İlk yardım çantası: Yara bandı, steril gazlı bez, sargı bezi, antiseptik solüsyon, makas, tek kullanımlık eldiven.
• Düzenli kullanılan ilaçlar: Sürekli ilaç kullanan aile bireylerinin birkaç günlük ilacı ve reçete ya da ilaç listesinin bir kopyası. İlaçların son kullanma tarihlerini düzenli kontrol edin; hangi ilacın ne kadar bulundurulacağı konusunda doktorunuza danışın.
• Gözlük: Gözlük ya da lens kullanıyorsanız yedek bir gözlük.
• Toz maskesi: Enkaz ve toz ortamında ağzı ve burnu korumak için.

Hijyen

• Islak mendil, kolonya ya da el dezenfektanı
• Diş fırçası, küçük diş macunu
• Tuvalet kâğıdı, çöp poşetleri
• Kadınlar için hijyen ürünleri

Giyim ve barınma

• Mevsime uygun bir takım yedek kıyafet, çorap ve iç çamaşırı
• Yağmurluk ya da su geçirmez bir ceket
• Termal battaniye (alüminyum folyo battaniye): çok az yer kaplar ve vücut ısısını korumaya yardımcı olur
• Sağlam, kapalı ayakkabı: Depremden sonra yerlerde cam kırıkları olabilir. Yatağınızın yanında da bir çift ayakkabı bulundurmak iyi bir alışkanlıktır.
• İş eldiveni

Belgeler ve para

• Önemli belgelerin fotokopileri: Kimlik, tapu, sigorta poliçeleri, diplomalar gibi belgelerin kopyaları su geçirmez bir dosya ya da poşet içinde.
• Bir miktar nakit para: Elektrik kesintisinde kartlı ödemeler ve ATM’ler çalışmayabilir.
• Kâğıda yazılmış iletişim listesi: Telefonunuz kapanırsa ya da kaybolursa aile bireylerinin ve yakınlarınızın numaralarına ulaşabilmeniz için.
• Yedek anahtarlar: Ev ve araba anahtarlarının yedekleri.

Küçük ama işe yarayanlar

• Çakı ya da çok amaçlı alet
• Koli bandı ve bir miktar ip
• Kalem ve küçük bir not defteri
• Kibrit ya da çakmak (su geçirmez bir kapta)

Aile bireylerine göre ek ihtiyaçlar

• Bebekler: Mama, biberon, bez, ıslak mendil ve bebeğin ihtiyaç duyduğu diğer malzemeler.
• Çocuklar: Küçük bir oyuncak, boyama kitabı ya da kart oyunu. Zor saatlerde çocukların sakinleşmesine yardımcı olabilir.
• Yaşlılar ve engelli bireyler: İşitme cihazı pilleri, baston, yedek gözlük, özel beslenme ürünleri gibi kişiye özel ihtiyaçlar.
• Evcil hayvanlar: Birkaç günlük mama, su, tasma ve taşıma çantası.

Çanta nerede durmalı?

Deprem çantası, evden çıkarken kolayca ulaşabileceğiniz bir yerde durmalıdır. Kapı girişine yakın bir dolap ya da vestiyer iyi bir seçenektir. Çantayı bir şeylerin altına gömmeyin, kilitli bir dolapta ya da ulaşılması zor bir depoda saklamayın. Evdeki herkes çantanın yerini bilmelidir.

Evin yanında, arabanızda ve iş yerinizde de daha küçük birer çanta bulundurmak, deprem sırasında evde olmadığınız ihtimaline karşı faydalı olabilir.

Çantayı düzenli olarak güncelleyin

Hazırlanıp unutulan bir çanta, ihtiyaç anında işe yaramayabilir. Yılda en az bir ya da iki kez çantayı açıp kontrol edin:

• Yiyeceklerin, suyun ve ilaçların son kullanma tarihlerine bakın.
• Pillerin ve powerbank’in doluluğunu kontrol edin.
• Kıyafetleri mevsime ve çocukların büyümesine göre değiştirin.
• Belge kopyalarını ve iletişim listesini güncelleyin.

Bu kontrolü her yıl belirli bir tarihe bağlamak (örneğin saatlerin ya da mevsimlerin değiştiği bir döneme) unutmamayı kolaylaştırır.

Çanta tek başına yeterli değil

Deprem çantası hazırlığın yalnızca bir parçasıdır. Ailenizle birlikte bir afet planı yapmanız da en az çanta kadar önemlidir:

• Deprem anında evin içinde nerede korunacağınızı belirleyin ve “çök, kapan, tutun” hareketini aile olarak öğrenin.
• Dolap ve kitaplık gibi devrilebilecek eşyaları duvara sabitleyin.
• Deprem sonrasında buluşacağınız, evinize yakın güvenli bir toplanma alanı belirleyin. Bulunduğunuz yere en yakın toplanma alanlarını e-Devlet ve AFAD’ın resmî kanallarından öğrenebilirsiniz.
• Aile dışında, başka bir şehirde yaşayan bir yakınınızı “iletişim kişisi” olarak belirleyin; yerel hatlar yoğunken herkes bu kişiye haber verebilir.
• Acil durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranabileceğini evdeki çocuklara da öğretin.

Sık sorulan sorular

Hazır deprem çantası almak yeterli mi?

Hazır çantalar iyi bir başlangıç olabilir ama genellikle kişisel ihtiyaçları karşılamaz. İlaçlar, belge kopyaları, gözlük ve aile bireylerinize özel malzemeleri kendiniz eklemelisiniz.

Çantaya ne kadar su koymalıyım?

Kurumların tavsiyeleri kişi başına günlük su ihtiyacını birkaç litre olarak ifade eder. Çantada taşıyabileceğiniz miktar sınırlı olacağı için, çantaya küçük şişeler koyup evde ayrıca daha büyük bir su stoku bulundurmak pratik bir çözümdür.

Deprem çantası sadece deprem için mi?

Hayır. Aynı çanta sel, yangın ya da uzun süreli elektrik kesintisi gibi başka acil durumlarda da işinize yarar. Bu yüzden “afet ve acil durum çantası” olarak da adlandırılır.

İlgili yazılar

• Kimlik kartı kaybolursa ne yapılır?
• Önemli belgeleri yedeklemek: 3-2-1 kuralı